“Je mentale gezondheid is belangrijk. Koester die, zorg goed ervoor en vraag ondersteuning als je die nodig hebt.
Je bent niet alleen en je zal niet de eerste zijn die vraagt.”
In 2018 zijn de bachelor- en de masteropleiding Psychologie van de Anton de Kom Universiteit van Suriname geaccrediteerd. Een grote drijfveer achter deze accreditatie is de richtingscoördinator van deze studierichting; Dr. M. Sanches. Zij beschrijft de accreditatie door het Nationaal Orgaan Voor Accreditatie (NOVA) als een van de hoogtepunten in haar carrière. Vandaag praten wij met haar over haar functie op de Anton de Kom Universiteit, haar werk binnen de Surinaamse Vereniging van Psychologen en Orthopedagogen en haar passie voor onderzoek.
Waarom heeft u gekozen voor de studie orthopedagogiek?
Voordat ik begon met de studie, heeft een orthopedagoog een familielid van mij eens begeleid en dat vond ik heel interessant. Dit was voor mij een motivatie om orthopedagogiek te studeren. Orthopedagogiek is een specialisatie binnen de pedagogiek die zich vanuit een opvoedkundige benadering richt op het verhelpen van obstakels in het leven van het kind. Dit in het bijzonder voor kinderen met ontwikkelings-, leer- en gedragsproblemen. Toen ik afstudeerde, waren er verschillende richtingen waarin men zich kon specialiseren. Je kon bijvoorbeeld kiezen voor kinderen met een beperking, kinderen met een leerstoornis, gedragsproblemen of bewegingsleer (om de motorische ontwikkeling te optimaliseren). Ik heb gekozen voor de specialisatie in zeer moeilijk opvoedbare kinderen.
Wat is het verschil tussen een kinderpsycholoog en een orthopedagoog?
De twee specialisaties werken heel nauw met elkaar samen, maar de focus van orthopedagoog ligt voornamelijk bij de opvoeding. Stel dat het kind een gedragsstoornis heeft, dan kijken wij als orthopedagogen hoe de opvoeding zodanig aangepast kan worden dat er een verandering komt in het gedrag. Onze focus ligt voornamelijk bij het begeleiden van ouders, zodat zij leren hoe zij het best kunnen omgaan met hun kind, zodat het kind optimaal opgroeit.
Hoe heeft u uw studententijd ervaren?
In een woord: geweldig! Ik gun alle studenten wel een studententijd als de mijne. In 1984 ben ik gaan studeren aan de Rijksuniversiteit Groningen in Nederland. Natuurlijk wilde ik naar een grotere stad als Amsterdam, maar Groningen is een geweldige stad met een super leuk studentenleven. Vanwege de grote afstand tussen Groningen en de overige steden, was deze stad goed ontwikkeld en was alles hier gecentreerd, om zo zijn eigen mensen te voorzien van eetgelegenheid en entertainment. Dit zorgde ervoor dat de stad bruiste van leven, het heeft een bruisend uitgaansleven. Het is een periode geweest waar ik met plezier naar terugkijk en een tijd waar ik vriendschappen heb gemaakt die ik tot nu toe heb.
U bent gepromoveerd; wat hield uw onderzoek in?
Ik ben gevraagd om mee te doen aan een onderzoek. In Groningen werd er een standaard reactie instrument ontwikkeld om deviant gedrag bij jongeren te voorspellen. Dit instrument testte hoe jongeren in conflict met een sociale grens zullen reageren en welke keuzes zij zullen maken. Een voorbeeld:
Je staat in de supermarkt bij de kassa, maar de kassière is er nog niet. Je hebt haast en staat op het punt de bus te missen. Wat doe je? Laat je je inkopen liggen? Neem je die mee zonder te betalen? Mis je je bus om op de kassière te wachten? Of neem je je inkopen mee en laat je wat geld achter?
Om aan te geven dat het instrument werkte, valide was, moest het eerst getest worden op een grote groep schoolgaande kinderen. Hierna werden specifieke groepen getest zoals schoolgaande allochtone jongeren en verslaafde jongeren. Mijn onderzoek was gericht naar de houding van jongeren met een Marokkaanse, Surinaamse en Turkse afkomst ten opzichte van sociale grenzen. Uit mijn onderzoek is ondersteunend geweest in het vaststellen van de validiteit van het instrument.
Wat houdt uw functie als richtingscoördinator van de studierichting Psychologie in?
Ik ben vanaf 2012 verbonden aan de Anton de Kom Universiteit. In 2013 ben ik gekozen tot richtingscoördinator door mijn collega’s van de studierichting. In deze functie ben je de eindverantwoordelijke van de studierichting. Op dagelijkse basis is er veel e-mail contact tussen mijn persoon en de docenten en studenten. Je bent de contactpersoon voor het dagelijks bestuur, docenten studenten, en alle andere organen van Adekus. Hiernaast verzorg ik colleges en doe ik aan lesvoorbereiding voor de Onderwijsgroepen (OWG’s). OWG’s zijn lessen gebaseerd op probleemgestuurd onderwijs. Dit is het onderwijssysteem dat wordt gehanteerd binnen de studierichting.
De functie en werkzaamheden vind ik prettig, omdat ik het veelzijdig is. Een voorbeeld van 1 van de activiteiten is de aanpassing van ons curriculum. We zijn begonnen met een curriculum dat soortgelijk is aan dat van de Erasmus Universiteit, maar nu meer afgestemd op Suriname. Ik geniet van de contacten met de studenten en mijn collega’s. Ik merk wel dat het thuis werken vanwege de COVID-19 maatregelen veel heeft veranderd. Kantoor is normaal de plek waar je je werkzaamheden doet en je huis is je rustzone, je privé. Het onderscheid tussen privé en werk valt echter weg door het van huis uit werken en het vergt een andere energie om grenzen te stellen tot waar je “privé” en waar je “werkruimte” is. Het nadeel van het thuiswerken is dat veel activiteiten van de dag door elkaar lopen; je kan tijdens de werkdag wel een koffie drinken of een praatje maken met je moeder, maar je werkt ook gemakkelijk langer door. Ik moet mijn werk nu iets beter gaan structuren en inplannen.
U bent ook verbonden aan de SVPO; kunt u ons meer daarover vertellen?
Ik ben de huidige voorzitter van de Surinaamse Vereniging van Psychologen en Orthopedagogen (SVPO). Wij zijn een aanspreekpunt voor de gemeenschap, wij zorgen ervoor dat gezamenlijke belangen worden behartigd binnen de sector en waken voor het behoud van de kwaliteit van de zorg die verleend wordt. Dit doen wij bijvoorbeeld door te zorgen voor nascholing voor onze leden. De SVPO is namelijk dé vereniging van psychologen en orthopedagogen in Suriname en heeft een goede relatie met het Ministerie van Volksgezondheid, de verzekeringsmaatschappijen en andere instanties. Ik heb deze functie voor 5 jaren vervuld en op 18 februari is de verkiezing voor een nieuw bestuur. Ik kijk uit naar deze vernieuwing en uit de masteropleiding komen ook nieuwe psychologen bij die de organisatie zullen versterken. In de toekomst hoop ik mij meer te focussen op onderzoek. Ik wil mij ook meer inzetten voor jeugdbescherming en hulpverlening.
U bent lid van Quota en verbonden aan een project. Kunt u daarover meer vertellen?
Gedurende mijn laatste jaren in Nederland heb ik gewerkt met tienermoeders en vrouwen die slachtoffer zijn geworden van huiselijk geweld. Deze ervaring kan ik in Suriname bij Stichting Vrouwen Crisis Suriname (STICRIS) inzetten. De stichting is in 1981 opgericht door mevrouw Cederboom als opvangplek voor vrouwen die mishandeld worden door hun partner tevens als opvangplek voor hun kinderen. Het pand aan de Kankantriestraat, heeft vanwege een brand 9 jaar leeggestaan. Samen met Quota Suriname hebben wij een project geschreven om financiering te krijgen voor een nieuw pand. Op 12 december jl. heeft het nieuwe pand een soft opening gehad en kunnen nu 13 vrouwen met hun kinderen opgevangen worden. Ik hoop van harte dat de stichting een veilige plek kan bieden voor vrouwen die vluchten voor geweld. Vooral omdat er veel geweld is binnen de samenleving en sommige slachtoffers nergens naar toe kunnen gaan. Wij hopen dat een ieder die een rol kan spelen in de opvang en bescherming van deze groep (hulpbehoevenden, huisartsen, begeleiders) in contact met ons treedt.
Welke boodschap over Mental Health heeft u voor de Surinaamse samenleving?
Praat erover, maak van je hart geen moordkuil. Hoe moeilijk het voor jou ook is, praat met iemand over wat je bezighoudt, waarschijnlijk kan het je opluchten. Je mentale gezondheid is net zo belangrijk als je fysieke gezondheid, wees daar bewust van en probeer zo zorgvuldig daarmee om te gaan. “Tak nanga wan sma”.
Voor meer informatie over Sticris:
Facebook: https://www.facebook.com/Sticris-309031373079626/about/
Email: sticris.suriname@gmail.com
Telefoon: (+597) 404228
Website: https://sticris.com/
Voor meer informatie over haar onderzoek:
De houding van Marokkaanse, Surinaamse en Turkse jongeren ten opzichte van sociale grenzen https://core.ac.uk/download/pdf/232346471.pdf (dissertatie)
Zij heeft nog het volgende onderzoek gedaan;
Kinderen in Kindertehuizen in Suriname, deelonderzoek van het onderzoek Gezondheid, Veiligheid en Bescherming van Kinderen in Suriname. In opdracht van de Nationale Assemblee en Unicef, uitgevoerd door IGSR, onderzoeksteam onder leiding van Dr. J. Terborg
Een kwalitatief en kwantitatief onderzoek naar Lichamelijk, Seksueel en Psychisch geweld bij Surinaamse kinderen. Mei 2018.
Prevalence of Psychological Distress in Suriname in Urban and Rural Areas: The Surinam Health Study
PW Gunther, M Sanches, CCF Smits, ISK Krishnadath
Geaccepteerd door Journal of Human Psychology, 2018 (peer reviewed)
Positieve Psychologie in Suriname, T. Hendriks, T. Graafsma, M. Sanches, tijdschrift voor positieve psychologie. April 2016
